MenuZamknijRaport
Koronawirus

WIADOMOŚCI

SPORT

Poniedziałek, 13 lipca
im. Małgorzaty, Henryka

Zmurszałe skarby podziemnej Jeleniej Góry

Wiadomości: JELENIA GÓRA
Niedziela, 28 grudnia 2008, 10:10
Aktualizacja: Poniedziałek, 29 grudnia 2008, 8:49
Autor: TEJO
Jakie tajemnice kryją jeszcze podziemia placu Ratuszowego?
Fot. TEJO
Kręte labirynty lochów, podziemna linia tramwajowa, tajne przejście z ratusza do jednej z piwiarni, głębokie studnie kryje pod sobą stolica Karkonoszy. Mało prawdopodobne, aby stało się to atrakcją dla turystów: podziemia są w fatalnym stanie, często zawalone i zapomniane. Warto jednak część z nich wykorzystać.

Według Johanna Daniela Henzela, jednego z kronikarzy jeleniogórskich, znudzeni obradami rajcy miejscy mieli korzystać z sekretnego przejścia z ratusza do jednej z piwiarni, gdzie oddawali się błogiemu opróżnianiu kufli. Sądzono na początku, że chodzi o lokal w piwnicach ratusza, jednak wiele wskazywało na to, że tak nie jest.

Tajne przejście miało wieść piwnicami z gmachu magistratu na ulicę Forteczną, do wyszynku zwanego „Seemans Klause” (Samotnia Marynarza). Piwiarnia urządzona w obszernych piwnicach była za niemieckich czasów jednym z częściej odwiedzanych lokali w stolicy Karkonoszy. Już jako podrzędna speluna działała jeszcze jakiś czas po 1945 roku.

– Kiedy w latach 60. wyburzano kamienice przy ulicy Fortecznej, odkryto część „legendarnych” podziemi – mówi Stanisław Firszt, archeolog i dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze Cieplicach. Niestety, nie sporządzono wówczas żadnej dokumentacji, a piwnice zasypano. Jak podkreśla Ivo Łaborewicz, szef Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry oraz kierownik miejscowego oddziału Archiwum Państwowego, nie brakowało głosów, że tajne przejście wiodło aż pod Wzgórze Krzywoustego (dawny Hausberg) i dawało możliwość ucieczki z ratusza władzom miasta w razie bezpośredniego zagrożenia.

Podczas wspomnianych robót rekonstrukcyjnych rynku odkryto także głęboką studnię miejską. – Szybów studni było kilka, ale ten okazał się bardzo dobrze zachowany – nadmienia Stanisław Firszt. – Były nawet plany, aby go odsłonić i zachować dla turystów, po odpowiednim zabezpieczeniu, ale nigdy ich nie zrealizowano – dodaje. Studnia jest do dziś… ukryta pod schodami amfiteatru blisko przejścia do ulicy Konopnickiej.

Tajemnicze podziemia to nie tylko centrum. Od lat mieszkańców i badaczy intryguje to, co kryje Wzgórze Kościuszki (dawny Cavalierberg – Rycerskie Wzgórze). Jeszcze zanim stało się parkiem miejskim urządzonym przez burmistrza Johannesa Schoenaua, służyło jako miejsce umocnień i szańców (także tam dokonywano egzekucji). Już w tamtych czasach pojawiły się legendy o podziemnych korytarzach łączących stanowiska obrony z przedmieściami Jeleniej Góry.

Czy korytarze były? Tego nie sprawdzimy. Zachowały się natomiast wykute w skałach pomieszczenia od strony ulicy Chełmońskiego (Seydelstrasse), w których powstała Piwnica Skalna (Felsenkeller) – jedna z bardziej popularnych piwiarni, będąca częścią restauracji o tej samej nazwie, z której tarasów można było podziwiać panoramę całego miasta. Wykute w skale komnaty zamieniono na schrony przeciwlotnicze, kiedy ku Dolnemu Śląskowi zbliżała się Armia Czerwona, a kres III Rzeszy był już blisko.

Wtedy także prowadzono – objęte tajemnicą dającą przyczynek do wielu domniemywań – prace nad siecią podziemnych korytarzy w linii obrony miasta od strony wschodu, przy dworcu kolejowym. Powstały wówczas (zachowane do dziś w ruinie) umocnione w skałach gniazda karabinów maszynowych oraz sekretne przejścia, podobno łączące tę część Jeleniej Góry ze Wzgórzem Kościuszki podziemną linią tramwajową, która miała zapewnić swobodny przepływ ludzi do dworca. Na ile te spekulacje są prawdą, na ile legendą?

Tego dziś już nie sprawdzimy. Po 1945 roku podziemia były często eksplorowane nielegalnie przez żądnych przygód młodych mieszkańców. Były doniesienia o tragediach i zaginięciach. Niektóre lochy penetrowali także harcerze. Nie przeprowadzono jednak żadnych oficjalnych ekspedycji. Część korytarzy się zawaliła, część – zasypano. Wejścia do podziemi od strony dworca zamurowano, a swoje robi czas coraz bardziej zacierając ślady przeszłości.

Jedynie w dawnej Felsenkeller przez jakiś czas działał pub i dyskoteka zwana lochami, a wcześniej – przez długie lata PRL – były tam magazyny Centrali Rybnej (smrodu śledzi długo nie dało się podobno stamtąd wywabić). Rozrywkowy interes jednak padł, a podziemia czekają na kolejnego gospodarza. Chciałoby się, żeby było to, na przykład, Muzeum Karkonoskie z podziemną wystawą dotyczącą skarbów ukrytej Jeleniej Góry. Możliwości techniczne są, a takie wydarzenie na pewno byłoby hitem. Czy starczy dobrej woli i pieniędzy?

Ogłoszenia

Czytaj również

Kolejne roje pszczół

Czyżby Andrzej Duda?

Senator zaklejał plakaty? Jest odpowiedź K. Mroza

Komentarze (40) Dodaj komentarz

~ 28-12-2008 10:35
Bardzo ciekawy tekst. :-) Mam pytanie, gdzie był dawniej amfiteatr, o którym mowa w artykule (pod którego schodami jest studnia)? Nie jestem z samego centrum to nie wiem. Starzy Jeleniogórzanie pewnie wiedzą.
~elKomendante 28-12-2008 10:39
z tego co znalazlem w necie podziemia przy pkp calkiem niezle sie trzymaja tak wynika z fotek http://www.galeria.podziemia.eu/displayimage.php?album=32&pos=0 tylko dlaczego wszyscy pisza o przeznaczeniu podziemi pod wzgorzem kosciuszki a o podziemiach przy pkp ani mru mru :/
rymcycymcy 28-12-2008 11:11
Z tym tramwajem to już spora przesada :). Między Wzg. Kościuszki, a dworcem biegł jeden korytarz i na pewno nie mógł pomieścić tramwaju :) Nie było tam żadnych śladów, ani trakcji, ani torów. Swego czasu lubiłem eksplorować różne zakamarki. Zwiedziłem wszystkie korytarze pod tym wzgórzem (...nie tylko knajpę Janosika ;) Obecnie zamiłowania do eksploracji ograniczyłem do własnej piwnicy i żony sąsiada ;)
~forumJG.pl 28-12-2008 11:36
uwielbiam podziemia - więc jak dla mnie to rewelacyjny pomysł - jednakże zdaję sobie sprawę z braku funduszy na doprowadzenie tego 'innego świata' do stanu używalności. www.FORUMJG.pl .. Twój głos w Twoim mieście
NICpoŃ 28-12-2008 11:58
Wejść do jeleniogórskich podziemi jest sporo. Są jeszcze przecież obok wymienionych zamurowane wejście przy schodkach na Pijarskiej czy przy trasie zgorzeleckiej. Na Wzgórzu Kościuszki samych wejść jest o ile mnie pamięć nie myli trzy.
~człapa 28-12-2008 12:17
chce zorganizwoac z kolegom wejscie do tuneli i zbieram ekipe jakoms zgranom piszcie nr gg:8271749 piszczie nawet jak na niedostępnym bede
nico 28-12-2008 12:23
Do "elKomendante" - dzieki za link do strony. Ciekawe zdjecia. Czy istnieje jakakolwiek możliwość dostania sie tam ? Czy ktos wie cos na ten temat ?
~Mazi 28-12-2008 13:22
Tez jestem zainteresowany pozwiedzaniem takich miejsc mogli by jakiegos dnia udostepnic miejsca by sobie pozwiedzac pozdrawiam
~człapa 28-12-2008 13:35
sum assinus assinorum
~zzzzz 28-12-2008 14:33
Dzięki za TAKI artykuł i prosimy o więcej. Może internauci popytają swoich ojców, dziadków co wiedzą na ten temat i podzielą się wiedzą z innymi. Nie chodzi tylko o wiadomości na 100% sprawdzone przecież i w legendach jest część prawdy. Zapraszam Pana Ivo Łaborewicza aby podzielił się ogromną wiedzą a może i zdjęciami, mapami z internautami.
~rasp1 28-12-2008 14:42
Impos animi
~ 28-12-2008 15:18
już dawno jelenia powinna na tych bunkrch i schronach troche pieniędzy zarobić.Od kilku dni zbieram info.o podziemiach J.G.,więc jak dla mnie temat jak najbardziej na czasie.Najbardziej interesuje mnie co się znajduje pod starym miastem ...ponoć z jednego z grobowców przy kościele garnizonowym było przejście na PKP,jedno wejscie jest przy szpitalu na ul.wolności ,za biedronką przy tej samej ulicy jest tylko schron i koło atrapy to samo i przy wylocie na zgorzelec też,jak ktos ma namiary na jakieś wejscie ,którym można sie dostac pod stare miasto niech pisze...Jak się ciepło zrobi to zajże do schronów mieszczących się pod Wzgórzem Kościuszki i tak dalej ale wszystiego się odkryć nie da
kazimierzp 28-12-2008 15:44
Najciekawszymi lochami może "poszczycić" się Wzgórze Kościuszki. Są one dokładnie zinwentaryzowane. Te lochy i budynek dzisiejszego LOK stanowiły kiedyś jedną całość. Na górze była restauracja z tarasem z którego można było oglądać panoramę Jeleniej Góry a z restauracji prowadziły schody na dół do piwnicy w której można było napić się piwa. Szkoda, że Rada Miejska kadencji 1998-02 przekazała ten obiekt na własność dla LOK! LOK nie ma na to pomysłu! (tak byłem w tym czasie wiceprezydentem!) Lochy prowadzące z ratusza do ... Są jego resztki. Gdy się idzie do toalety w "Kaligrafii (skąd taka nazwa?) to po prawej stronie można zobaczyć resztki tunelu prowadzącego z tych piwnic do... może do tej knajpy? Niestety. Przebudowa rynku zwanego placem Ratuszowym spowodowała, że dalszy ciąg tunelu znikł!;-( Według mnie inwestorzy i projektant nie do końca wykorzystali potencjał drzemiący w tych piwnicach ratusza. Wnętrze tej knajpy mi się nie podoba! Najciekawsze miejsca są zmywakiem! Studnie! Całe miasto było na studniach które miały dwie funkcje: dostarczanie wodcy mieszkańcom i odwadnianie terenu. Na Kopernika przed budową tego co tam nowego stoi znaleziono 5 studni w tym jedna mająca ponad 20 metrów głębokości. Większości studni nie ma, wilgoć podchodzi do góry i wiele piwnic jest zawilgoconych! Przy wejściu do Wydziału Spraw Obywatelskich można zobaczyć studnię która ma prawie 20 metrów głębokości. Lochy przy dworcu, czy przy Pijarskiej. Są to "schronienia" na wypadek wojny, zinwentaryzowane których dokumentację można zobaczyć w MIOC.
~człapa 28-12-2008 16:44
amen
~człapa 28-12-2008 17:10
do TEJO: :-)))))))))
~fantom 28-12-2008 18:18
Plan podziemi pod Wzgórzem Kościuszki i trochę informacji na temet innych podziemi pod Jelenią Górą, zdjęć wejść do schronów itp (bezpośrednio od fanatyków eksploracji) można zobaczyć i przeczytać na stronie: "Inne oblicza historii", co zainteresowanym polecam: http://www.ioh.pl/forum/viewtopic.php?t=4030&postdays=0&postorder=asc&start=0
~Trzy grosze... 28-12-2008 19:33
...szalenie interesujacy i intrygujacy temat, dziekuje Redaktorze...moze kiedys uda sie odkryc wiecej tajemnic dot.przeszlosci naszego miasta...
~MANIEK 28-12-2008 19:36
A JA ZA MAŁOLATA WSZEDŁEM Z KOLEGMI DO KORYTARZY MIESZCZĄCYCH SIĘ PRZY SCHODACH KOŁO ,,PODWALI'' 9NA GÓRZE SCHODÓW I W LEWO ZAMUROWANE JEST TERAZ...TO BYŁO Z 14 LAT TEMU JAK WESZLIŚMY DO TYCH KRĘTYCH KORYTARZY DO DOSZEDŁEM DO 5-GO ZAKRĘTU I PRAWIE KUPĘ ZROBIŁEM W MAJTY BO KOLESIE ZWIALI SZYBCIEJ NIZ MI SIE WYDAWAŁO I ZOSTAŁEM ,,SAM W BUNKRZE'' WIĘC ZPIEPSZAŁEM ILE DUSZA ZAPRAGNIE Z TEGO BUNKRU WIEC MOJA MISJA SPRAWDZENIA DO KĄD IEGNIE BUNKIER NIE DZOSZŁA DO KOŃCA..A SZKODA;)MANIEK
~ 28-12-2008 20:52
ale mam ochote pochodzić po tych ciemnych,wilgotnych korytarzach
~Jeleniogórzanka 28-12-2008 21:38
Ktoś tam wcześniej pytał o amfiteatr.Rodowita jeleniogórzanka mówi,że żadnego amfiteatru w Jeleniej Górze nie było.Pewnie teraz po położeniu nawierzchni granitowej i ukształtowaniu części Placu Ratuszowego przy wylocie ul.Konopnickiej tak to wygląda i ktoś to nazwał szumnie "amfiteatrem".Pierwszy raz to słyszę,ale niech będzie.... A tak w ogóle to kiedyś skopano renowację starego miasta i tyle...
~do Mańka 28-12-2008 22:49
Może spytaj się Janosika z ,,LOCHÓW" czy w wolnej chwili nie penetrował coś pod LOK-iem
~DIABLO 28-12-2008 22:53
A kopalnia Walter Hoim koło lotniska okryta tajemnicą wojskowa do lat 90 tych? Ponoć Niemcy mieli tam skład broni chemicznej? Ktoś cos wie?
~Jeleniogórzanka 28-12-2008 22:54
...było później problemów z zabytkową zabudową, jak w żadnym innym mieście. Nawet we Wrocławiu są piękniejsze kamieniczki - jak pójdziecie na rynek albo w ogóle pochodzicie po starym mieście, z pewnością przyznacie mi rację. U nas w Jeleniej Górze mieszkańcy zupełnie nie dbają o artchitekturę miasta. Zamiast samemu zabrać się do działania, potrafią tylko jęczeć na nieudolność władz. Popatrzcie na wpisy na "Jelonce" - czy tu ktokolwiek próbuje cokolwiek samemu zorganizować? Ale cóż, jakich mamy mieszkańców, takie mamy miasto. Wygląd naszego miasta to najlepsza wizytówka jego mieszkańców!
~grib 28-12-2008 23:04
to tylko u nas MARNUJE SIĘ TAKIE MOŻLIWOŚCI NA ATRAKCJE TURYSTYCZNE!!! (których wcale nie ma za wiele...)
~Andrea 29-12-2008 0:12
"Studnia jest do dziś....ukryta pod schodami amfiteatru blisko przejścia do ulicy Konopnickiej". Sprawa dotyczy zapewne aktualnych schodów z granitu usytuowanych półkoliście "amfiteatralnie" od ul.Konopnickiej do niżej położonego placu przy ratuszu.Na schodach tych siadamy i jak "w amfiteatrze" oglądamy poniżej wszelakie igrce jelonkowe.
~hg 29-12-2008 1:04
Podziemny tramwaj to JAJCA, nic takiego nie było, nie wciskajcie ludzikom kitu !!! Była wąskotorówka ale to gdzie indziej .
~Trzy grosze... 29-12-2008 1:25
do Jeleniogorzanki z 22.54: wlasciwie to sie z pania zgadzam, ale nie do konca...Swieto Zmarlych bylo doskonalym dowodem na to, ze spora grupa Jeleniogorzan nie zapomniala i nie tylko podumala, ale i zapalila swieczki na opuszczonych grobach...mysle, ze w duzej mierze przyczynila sie do tego Jelonka i dyskusja na forum, a w przyszlym roku takich osob bedzie wiecej...jezeli ma Pani na mysli jakis konkretny pomysl, od ktorego mozna zaczac zmieniac nasza rzeczywistosc, to prosze sie tym z nami podzielic... najtrudniej zaczac dzialac...
~Jeleniogórzanka 29-12-2008 13:35
~koja 29-12-2008 16:38
W latach 65-70 - ubiegłego wieku - chudziliśmy po tych lochach pod Wzgórzem Kościuszki. Wejście było to pierwsze z lewej strony od "śledziarni" , wchodziliśmy tam z latarkami , ściany były "fosforowe" na których "rysowaliśmy cudaki - zabawa była przednia! Wchodziliśmy bocznym wejściem a wychodziliśmy na samym Wzgórzu obok placyku lub naprzeciwko PKP. Gdzie indziej baliśmy się zapus...ć ale były widoczne korytarze. Nieraz Milicja nas goniła - ale kto tam by w tamtych czasach dał nam radę! Potem to wszystko zamurowano i były częstsze naloty Milicji i Wojska. No i koniec był. Ach młodość, młodość!!!!!
~ 29-12-2008 23:15
Jeleniogórzanka a mówi jak Wrocławianka
~ 30-12-2008 1:36
Lepiej nie zapus...ć się do tych lochów, bo dałabym głowę, że tam mieszka... Piipi! Bez nicka...
~Iza 30-12-2008 19:00
W latach 60,pokazano mi wielkie lochy.Usytulowane one byly w okolicy schodkow laczacych Podwale z Kopernika.Wyprawa skonczyla sie w okolicach pietrowego garazu na Pijarskiej.Bylam dzieckiem,i byla to mieszanina strachu i ciekawosci.Dzis nie wiem czy poszlabym na taka wyprawe...
~Ksiądz 6-01-2009 11:18
Bardzo ciekawy artykuł i Wasze komentarze, szukam niemieckich map sztabowych Jeleniej Góry i okolic może być dobre ksero. olo.wrona@wp.pl
~etamin 3-04-2009 22:02
dotyczy artykulu :koja: smalisz panewki,tez lazilem z kolegami,bawilismy sie w chowanego itez smarowalismy latarkami po tych scianach z fo- sforu nawet zlamale sobie palca z ta zabawa,ale przejscia do PKP nie bylo,zawalone. Masz racje to byly super mlode lata.
~ 1-01-2011 19:34
wejsc jest jeszcze kilka sa waskie izasypane niezbyt grubo z
~wlajan 21-07-2011 19:06
Korytarze od strony ul. chelmonskiego znam bardzo dobrze.Sa to dwa rownolegle tunele,polaczone ze soba kilkoma tunelami poprze3cznymi.Tunel po lewej stronie jest czesciowo wykonczony,po srodku jest niewielki ka...l i na nim jest polozony tor kolejki waskotorowej. Sciany sa malowane farba fosforowa (nazywalismy to fosforownia).Wejscie srodkowe prowadzi do korytarza nie wykonczonego w ktorym jest odnoga (zamurowana) do sledziarni, w prawo.W ktoryms z korytarzy na samym koncu jest szyb wentylacyjny w ksztalcie litery Z ktory ma wyjscie na placu sportowym.Co do przejscia do dworca kolejowego? Istnialo,jest to korytarz ktory skreca w lewa strone z lewego wejscia.Gdy tam bywalem w latach 60 bylo juz wowczas zwalone.Nie zasypane,ale zawalone.Widac to na powierzchni, zapadlisko za dawnym campingiem
~chiobb 13-01-2013 0:46
Potwierdzam powyższe jako dzieciak biegałem po tych tunelach wzgórza kościuszki i jest dokładnie tak jak napisał -wlajan-zabawne to że fragment korytaża faktycznie miał ściany fosforowe i po przyłożeniu latarki do ściany zgaszeniu przez dość długą chwilę można było obserwować jasny punkt.Obiekt ciekawy i w miare bezpieczny do zwiedzenia aktualnie niby zabezpieczony przed ciekawskimi...?
~bart 4-04-2015 2:39
Witam wszystkich.dawne zakłady huty szkła przy ul:powstańców Śląskich tam też są podziemia,jedno od strony komina,który do dzisiaj stoi,i nie wiadomo do kąd prowadzi,a drugi zaś z tyłu całego zakładu.Nie mam pojęcia do kąd one prowadzą,ale że starych opowieści słyszałem że wchodziło się od strony komina z powstańców,i wychodziło się na garnizonie,lub na PKP.
~Ja 20-11-2018 11:18
Pod całym Miastem są korytarze od PKP przez,Paułlinum,jednostkę policji,hotel europa,wzgórze kościuszki,aż po Łomnicę,wzgórze Krzywoustego,ITD.Wiem to bo jestem w posiadaniu kilku planów,cywilnych i militarnych oraz szkice żołnierza AK który je wszystkie zwiedził zaraz po wojnie ,oczywiście tam gdzie dało się przejść bo niektóre odcinki zostały celowo zasypane lub zamurowane.Chętnie zbiorę ekipę zdecydowanych i poważnych ludzi którzy chcieli by się wybrać na rekonesans .
~Jolantes 29-05-2020 21:26
Ciekawe historie!!!

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Spotkanie z prezydentem Andrzejem Dudą

Mobilizacja przed II turą

Polacy wybierają prezydenta (aktualizacja)

Przebudowa drogi nr 2273D

Prezydent na Polanie Jakuszyckiej

Sonda

Powstała miejska plaża nad Bobrem, czy to dobre miejce, także na rodzinny, relaks?

Oddanych
głosów
478
Tak
47%
Nie
39%
Nie wiem
14%