MenuZamknij

WIADOMOŚCI

SPORT

Zabytkowa nekropolia w strasznym stanie. Wkrótce to się zmieni

Wiadomości: Szklarska Poręba
Środa, 30 maja 2012, 15:18
Aktualizacja: Czwartek, 31 maja 2012, 8:04
Autor: Agrafka
Fot. Tyioweh
Roztrzaskane nagrobki i krypty, rozrzucone ludzkie kości, walające się butelki po piwie i nalewkach – tak obecnie wygląda ewangelicki cmentarz z połowy XIX w. Kiedy władze miasta zrobią z tym w końcu porządek? – pyta zbulwersowana mieszkanka Szklarskiej Poręby. Odpowiadamy. Miasto przeznaczyło ponad 300 tys. zł na renowację cmentarza. Prace mają się rozpocząć na przełomie czerwca i lipca.

- Kiedyś był piękny, dziś jest w opłakanym stanie. Mało kto wie, ilu znanych ludzi znalazło tam miejsce swojego ostatniego spoczynku. Jednym z nich był Carl Hauptmann, filozof i literat. Jest tu pochowany również pisarz i biolog Wilhelm Bolsche. Cmentarz został wpisany do rejestru zabytków i jest obiektem prawnie chronionym, niestety z tego co tam widziałam, to chroniony tylko na papierze – dodaje mieszkanka Szklarskiej Poręby.

- Ponad 300 tys. złotych przeznaczymy na renowację nekropolii, która ma rozpocząć się na przełomie czerwca i lipca. Cmentarz jest w opłakanym stanie, ale to się wkrótce zmieni. Nekropolia zostanie uporządkowana pod nadzorem konserwatora zabytków. Planujemy odtworzyć otaczający ja mur, żeby umieścić tam tablice nagrobne, które jeszcze się zachowały - mówi nam Grzegorz Sokoliński, burmistrz Szklarskiej Poręby.
Cmentarz został założony w 1844 r. w Szklarskiej Porębie Dolnej. Początkowo był to cmentarz ewangelicki, ale z czasem odbywały się tu również pochówki ludzi innych wyznań, więc z czasem stał się nekropolia komunalną. Ostatnie informacje o pogrzebach pochodzą z 1946 r. Do dziś zachowały się 264 nagrobki.

- Jest tu pochowanych wielu twórców niemieckiej literatury i sztuki XIX i XX wieku oraz osoby związane z produkcją szkła artystycznego, z którego Szklarska Poręba słynęła. Tutaj spoczął filozof i literat Carl Hauptmann (1858 - 1921), starszy brat laureata literackiej Nagrody Nobla Gerharta Hauptmanna - opowiada Przemysław Wiater, radny Urzędu Miasta Szklarska Poręba.
- Pomnik Carla Hauptmanna wieńczył ptak zrywający się do lotu znad płomieni, który wojnie został zniszczony. W latach 1982- 983 na wniosek Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Jeleniej Górze pomnik poddano rekonstrukcji. Obecnie można go zobaczyć przy Domu Hauptmannów w Szklarskiej Porębie. Na cmentarzu znajduje się jedynie granitowa płyta – wyjaśnia Przemysław Wiater.

Pod cmentarnym murem znajduje się również grób Wilhelma Bölsche pisarza i biologa, popularyzatora idei ochrony przyrody, dziennikarza oraz krytyka literackiego. Zaprzyjaźnił się on z Carlem i Gerhartem Hauptmannami, a następnie zamieszkał w Szklarskiej Porębie. Wiele jego prac przetłumaczonych zostało na język polski. W latach trzydziestych Wilhelm Bölsche stworzył karkonoskie muzeum geologiczno-przyrodnicze, które mieściło się przy ul. Muzealnej 5.

- Z drugiej połowy XIX wieku pochodzi „kaplica Preusslerów”, a kilka barokowych nagrobków tej rodziny znajduje się na północnej ścianie kaplicy cmentarnej, przy ul. Piastowskiej. Wolfgang Preussler przybył do Szklarskiej Poręby w 1617 r. i wybudował hutę szkła na Białej Dolinie nad potokiem Bieleń (dziś okolice DW „Zdrowie”). W XVIII wieku Preusslerowie założyli w okolicach Szklarskiej Poręby kolejne dwie huty, które z czasem popadły w ruinę – mówi Przemysław Wiater.

Pochowani są też tutaj miejscowi artyści, jak mistrz malarstwa na szkle Julius Ludwig, mistrzowie szlifierscy Ernst Wriese, August Wennrich i Oskar Simon, a także mistrz hutniczy Hermann Wennrich. Ponadto pochowano tu Hannsa Fechnera, który był znanym malarzem, grafikiem, portrecistą pruskiego dworu królewskiego oraz profesorem berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych, a także Gustava Bertholda, dyrektora i dyrygenta będącej na wysokim poziomie miejscowej orkiestry uzdrowiskowej.

Ciekawym przykładem nagrobnej kamieniarki, nawiązującej do antycznych wzorców jest grobowiec rodziny Brandt, wykonany z granitu. W swojej neoklasycznej formie nawiązuje do antycznego pomnika nagrobnego typu „cippus”, szeroko znanego na ziemiach Cesarstwa Rzymskiego.

Ogłoszenia

Czytaj również

Trwa nabór wniosków!  

Kierowcy, zmiana organizacji ruchu!  

KSON: Góry otwarte dla wszystkich

Komentarze (22) Dodaj komentarz

~pandora 30-05-2012 16:18
Oto do czego doprowadza cywilizacja osiedleńców zza Buga, z czerwonym sztandarem w jednej ręce i z butelką wódki w drugiej.
~tutejsy 30-05-2012 16:51
Starsi mieszkańcy Szklarskiej Poręby Dolnej mają swoje sekrety związane z tą nekropolią o których na pewno chcieliby zapomnieć.....grzechy młodości..
~do pandory 30-05-2012 17:23
Nasza. polska cywilizacja też pozostawia wiele do życzenia. Co sie stało z plytami nagrobnymi przedwojennych mieszkańców Jeleniej Góry? Ostatnio przechodząc mostkiem na ul. Głowackiego zobaczyłam pod nim duże kawałki starej płyty nagrobnej z częścią nazwiska. Pewnie posłużyły jako umocnienie brzegów Pijawnika. Gdyby ktoś chciał je ocalić to leżą pod mostkiem, po lewej stronie idąc w kierunku pętli 1.
~s. 30-05-2012 19:23
Rewitalizacja - tylko nie jak park w cieplicach.
~Smutne... 30-05-2012 19:31
Śpieszmy się wygrzebywać czaszki, tak szybko zostaną znowu zamknięte w trumnach...
~ 30-05-2012 19:48
Znowu wałek, ciekawe kto napcha sobie kieszenie forsą.
~ 30-05-2012 19:54
Co to za bestie zrobiły taką rozpierduche na ty cmętarzu? Sataniści?
krkonos 30-05-2012 20:28
Gdy pisałem o katastrofalnym stanie cmentarza w sierpniu 2010 r [ http://goo.gl/hTZe7 ], jedyną reakcją, jakiej się doczekałem, był solidny O-PE-ER od Przemka Wiatera za krytyczne słowa pod jego adresem skierowane, co z kolei poskutkowało, że ze strachu przed Wszechwładzą Radnego zamieściłem w tekście zakrzywione sprostowanie. Przez kolejne 2 lata sytuacja cmentarza się nie zmieniła ..., no, może jedynie uległ dalszej dewastacji. I nagle Breaking Newsy, nagle cmentarz w centrum zainteresowania. I chociaż bardzo mnie raduje, że miasto Szklarska Poręba zdecydowało się wysupłać 300 K na remont, to myślę sobie, ze przed 10 laty można było nekropolię zabezpieczyć o wiele tańszym kosztem. Sam remont nie wystarczy: trzeba koniecznie znaleźć sposób na ochronienie cmentarza przed kolejną dewastacj
~do krkonos 30-05-2012 21:34
Nie zawłaszczaj sobie zasług, kolego, bo dużo osób pisało o katastrofalnym stanie cmentarza w Szklarskiej. Dużo wcześniej od ciebie. Np. pamiętam obszerny artykuł z "Sudetów", który ukazał się dużo wcześniej niż twój wpis. Więc nie ma co się tak nadymać, lepiej się cieszyć, że coś zostanie w końcu zrobione. Warto byłoby wyeksponować groby pochowanych tam najbardziej zasłużonych osób, postawić jakąś tablicę z planem cmentarza, zadbać o alejki, trawniki etc. Czyli stworzyć coś w rodzaju parku, który mógłby być ciekawą atrakcją turystyczną Szklarskiej Poręby.
~chello 30-05-2012 21:53
W Jeleniej na tyłach dawnej fabryki domów, czyli dzisiejszego Tesco, była kiedyś mała fabryczka asfaltu. Pamiętam jak do wielkiego młyna mielącego głazy na kruszywo, wrzucano kolejne poniemieckie granitowe płyty nagrobne. Płyty z nazwiskami, datami, wierszami... Płyt stało tam całe mnóstwo, podejrzewam że zwożono je z różnych okolicznych cmentarzy. Można więc śmiało powiedzieć że na codzień chodzimy i jeździmy po zmielonych nagrobkach. Ot taka przerażająca ciągłość historyczna miasta.
~ 30-05-2012 22:16
usunac nagrobki i zrobic z nich deptak ktory bedzie prowadzil do Biedronki!
krkonos 30-05-2012 22:18
Chyba mnie opacznie zrozumiałeś. Nie chodzi o to, kto kiedy (pisał), tylko jakie reakcje na to pisanie były: a były żadne (w najlepszym razie opeer...). Usłyszałem wprost (wówczas), że Rada Miasta "nie ma interesu (sic!) w remoncie cmentarza". Podobnie było po tekście w "Sudetach" (oczywiście, że wcześniejszym!): zero reakcji. Koncepcja parku bardzo mi się podoba: park historyczny. Ważne, by miejsce nie leżało odłogiem, by ktoś (oprócz konsumentów winnych i poszukiwaczy przygód wszelakich) tam bywał, bo może wtedy się uchowa to, co zostanie zrobione.
~dlr 30-05-2012 22:21
W tym mieście ta wschodnia cywilizacja jeszcze trwa. Mimo wydanych milionów na kanalizację nadal setki posesji nie jest przyłączonych co widać i czuć.
~obserwiater 30-05-2012 23:00
Nie rozumiem, z jednej strony Pan Wiater - znany regionalista wie dobrze i niejednokrotnie daje temu wyraz co i gdzie należy wyprostować, a z drugiej strony, jako radny Szklarskiej Poręby zdaje się być w tym wszystkim bardzo nieporadny i nieskuteczny. Ja wiem, że to nie jest proste, że sam nic nie zdziała, itd, itp. Nie rozumiem tylko po co w takim razie jest tym radnym, nie pierwszą już zresztą kadencję...
~do krkonos 31-05-2012 1:09
Więc po co piszesz o swoim tekście na jakimś zapomnianym blogu? Myślisz, że decydenci to czytają i zaraz wezmą się za remont bo jakiś krkonos zwrócił uwagę? A może ty z tych, co to spamują fora internetowe żeby wszędzie wrzucić namiar do swoich wypocin i zwiększyć liczbę wejść? Stanisław Lem obserwując właśnie blogi w sieci kiedyś stwierdził: "Dopiero internet uświadomił mi ilu jest na świecie głupców". Pan Wiater doskonale wie co robi, jest znanym znawcą i miłośnikiem regionu, z ogromnymi zasługami dla Szklarskiej Poręby. Ale zdaje też sobie sprawę, że wszystko kosztuje, a z próżnego nic się nie naleje. Najłatwiej gospodarować czyimiś pieniędzmi, prawda krkonos?
~Grześ 31-05-2012 8:04
O tym cmentarzu pisałem również wcześniej zamieszczając fotografie miejsca. Bez reakcji kogokolwiek. I wielokrotnie odnosiłem się na tych łamach do barbarzyńskiego traktowania miejsc pochówku w naszej okolicy. Niestety nie potrafię zrozumieć przyzwolenia ze strony władzy i kościoła, którzy przyglądali się temu procesowi i nie protestowali. Wydaje mi się że niestety działali odwrotnie i zachęcali do niszczenia pomników przeszłości mając w tym interes. Cieszy fakt podejmowania wysiłków odwrócenia tych zjawisk, ale mleko już się wylało, gen niszczenia zadomowił się i widać to w coraz nowych miejscach. Nie tylko na cmentarzach, ale w parkach, na ulicach - wszędzie tam gdzie niema permanentnej ochrony. Przykładem tego są wszechobecni złomiarze demolujący wszystko wokół. To musi martwić.
~ 31-05-2012 9:52
do pandory dobra uwaga, też tak uważam ,
~górna 31-05-2012 10:09
Kiedyś cmentarz ten służył za darmowy skład materiałów budowlanych.Do dzisiaj mieszkańcy Dolnej korzystają ze "schodów,parapetów czy stołów" właśnie z tamtych granitowych płyt a w duchy nie wierzą wiec ich to nie rusza.Polacy zniszczyli tutaj wszystko co sie dało zniszczyć, ukraść i sprzedać.Pomnik Moltkego w okolicach PKP spotkał ten sam los...!
~soclib 31-05-2012 10:31
pandora> to co piszesz to jest prawda na50% .Na wschodzie kto niszczył cmentarze prawosławne? Niszczenie nekropoli to jest domena polska ,nawet w krajach islamu przetrwały groby ,cmentarze po polskich żołnierzach,cywilach z czasów IIwojny .Niszczy się nie tylko cmentarze ,niszczy się kościoły ewangelickie,cerkwie.No cóż katolicyzm ma to we krwi niszczenie ,wypalanie ,mordowanie ,innych nacji.
~ 31-05-2012 11:32
a może pan T.Rydzyk taki bogobojny,wielkoduszny głęboko wierzący pomoże w odnowieniu cmentarza, kasę chłop ma to niech da
~kj 31-05-2012 11:57
Tak da jak dał Stoczni Gdańskiej zebrane świadectwa udziałowe.
~ta z Dolnej 4-06-2012 14:42
Do tego z Górnej i nie tylko - Jakoś nie widziałam w ogródkach części nagrobków kolego....Ale fakt- jako dziecko- ze zgrozą patrzyłam na wysypisko śmieci w grobowcach. Potem brałam udział w porządkowaniu go , ale działania kilku osób , dysponujących jedynie siłą rąk i wyśmiewanych za "czyn społeczny"- nie wiele mogły pomóc. Miasto chełpi się, że daje pieniądze na remont.... hmmmm.... Ale może w końcu ktoś wyjaśni- co stało się z funduszami przekazanymi- już wiele lat temu Miastu przez mniejszość niemiecką - na remont tego cmentarza? Sprawa była głośna- zawłaszczyły ją ponoć osoby mające przeprowadzić inwestycję, a potem wszystko zamieciono pod dywan.... Może nadszedł już czas, żeby Miasto raczyło się wypowiedzieć w tej sprawie? Czy tym razem będzie tak samo?

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Piękne święto plonów

Lista Lewicy do Sejmu

Inauguracja ze Stradivariusem

Pożar na Zabobrzu

Marszałek Senatu w Jeleniej Górze

Sonda

Klub spóźnił się z wnioskiem o dotację. Czy mimo to Miasto powinno finansowć ten pierwszoligowy zespół?

Oddanych
głosów
239
Tak
51%
Nie
41%
Nie wiem
8%