MenuZamknij

WIADOMOŚCI

SPORT

Uliczna historia cykliczna. W melanżu epok

Wiadomości: JELENIA GÓRA
Poniedziałek, 2 stycznia 2012, 10:25
Aktualizacja: 10:34
Autor: RED
Fot. RED
Zachowały się tu ślady dawnej, przedmiejskiej zabudowy tuż obok wystawnych, wielkomiejskich kamienic. Niektóre parcele nie zostały w ogóle nie zagospodarowane, choć ulica ta leży w ścisłym śródmieściu Jeleniej Góry.

Chodzi o ulicę marszałka Józefa Piłsudskiego, jeden z najdłuższych traktów w centrum. W XVIII stuleciu rozciągały się tu podmiejskie ogrody sąsiadujące z pastwiskami sięgającymi aż do obecnej al. Wojska Polskiego i wyżej. Najpewniej pierwsze zabudowania należały do miejscowych pasterzy, którzy zajmowali się wypasem bydła, stąd pierwszym wzmiankowanym w źródłach mianem tej ulicy jest Hirtenstrasse (ulica Pasterska).

Później – w miarę ekspansji miasta – trakt ten w części od dzisiejszej ulicy Bankowej po ul. Sudecką – nazwano Schmidebergerstrasse (ulica Kowarska). Aktualny wlot ul. Piłsudskiego w ul. Bankową nazywał się z kolei Katolische Ring, a to z powodu znajdującej się tam szkoły katolickiej.

Najdłużej przed 1945 rokiem obowiązywała nazwa Schuetzen Gasse i Schuetzenstrasse (ulica Strzelecka). Powód: w pobliżu mieściło się bractwo kurkowe, którego członkowie korzystali ze strzelnicy znajdującej się w miejscu, gdzie w 1904 roku wzniesiono budynek teatru. Do 28 maja 1948 roku na szyldach widniała nazwa: ulica Strzelecka, będąca dosłownym tłumaczeniem niemieckiego odpowiednika. Później – decyzją Miejskiej Rady Narodowej – trakt nazwano ulicą 22 Lipca na pamiątkę dnia uchwalenia Manifestu PKWN i święta narodowego Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

18 lutego 1993 roku Rada Miasta Jeleniej Góry ogólną uchwałą zniosła z szyldów nazwy kojarzące się z okresem PRL i tak patronem naszej „bohaterki” został marszałek Józef Piłsudski, polityk, mąż stanu, działacz niepodległościowy, naczelnik państwa w 1918 roku i zwycięski dowódca w wojnie polsko-bolszewickiej.

Przy ulicy Piłsudskiego zachowała się zabudowa z różnych epok, co świetnie ilustruje rozwój miasta. Obok imponujących kamienic czynszowych (choćby na rogu skrzyżowania z ul. Sudecką), istnieje relikt skromnej, XIX-wiecznej przedmiejskiej architektury. To charakterystyczny domek z cukiernią na parterze, gdzie – przez wiele lat – działał wielobranżowy sklepik zwany potocznie „u sióstr”. Można tam było nabyć zarówno słodycze (świetne pączki) jak i żurek na litry, warzywa i inne wiktuały.

Przy ul. Piłsudskiego mieści się także siedziba Państwowej Szkoły Muzycznej oraz Filharmonii Dolnośląskiej. Ta instytucja zaczynała od skromnej sali koncertowej oddanej do użytku w latach 70. XX wieku przy najmniej zagospodarowanej części traktu. Tu wiele gruntów nie doczekało się zwartej zabudowy do dziś. Innym charakterystycznym budynkiem jest aktualny akademik „Sublokator” należący do Politechniki Wrocławskiej. Przed 1945 rokiem mieścił się tam szpital psychiatryczny, a ta część ulicy praktycznie nie zmieniła się przez szereg dziesięcioleci.

Innym rozpoznawalnym przez wielu jest budynek Zespołu Szkół Ekonomiczno-Turystycznych. W latach 70. XX wieku placówka została rozbudowana, ale pierwotnie mieściła się w dawnym gmachu szkoły ewangelickiej, który w latach I wojny światowej służył jako szpital wojskowy. Z kolei Przedszkole nr 2 mieści się w dawnym klasztorze, dawnej siedzibie jednego z żeńskich zgromadzeń zakonnych. O przeszłości tego budynku świadczy monstrancja, która do dziś zachowała się w zwieńczeniu gmachu.

Niechlubną wizytówką ulicy pozostaje zrujnowana siedziba dawnego kina „Turysta” i pracowni Młodzieżowego Domu Kultury. Pochodzący z drugiej połowy XIX wieku gmach, gdzie przed laty mieścił się zajazd i sala koncertowa, został sprzedany, ale nie wpłynęło to pozytywnie na kondycję budowli. Z roku na rok jest gorzej, a chętnych na nabycie zabytku nie ma. Jego renowacja wymaga wielomilionowych nakładów.

W bezpośrednim sąsiedztwie tego budynku zachowała się dawna przedmiejska zabudowa ulicy Strzeleckiej. Jednopiętrowe domy częściowo wyremontowano. Świadczą one, jak wyglądało miasto przed epoką boomu budowlanego z przełomu XIX i XX wieku.

Ogłoszenia

Czytaj również

Będzie kręcone!

Studium na początek

Świętują Niepodległość

Komentarze (8) Dodaj komentarz

~ 2-01-2012 12:25
Patrze na terażniejsze fotografie i nie poznaje dawnej ulicy z epoki Niemieckiej, Polak to jednak potrafi ale wszystko spieprzyć.
~oko 2-01-2012 13:12
Po "psychiatryku" funkcjonowało tam Liceum Medyczne, a w czasie epidemii czarnej ospy - kwarantanna.
~jelinek 2-01-2012 16:37
Może by tak usunąć bohomazy ze ścian i podnieść kwalifikację tego lichego malarstwa z niskiej szkodliwości społecznej do poziomu przestępstwa.
~Markus 2-01-2012 19:31
Pisząc o niemieckiej przeszłosci tego miasta, trzeba się lepiej przygotować i opierać się na faktach historycznych. Jeden ze starych planów miast, gdzie jeszcze można zobaczyc mury obronne, przedstawia co się znajdowało na dzisiejszej opisywanej ulicy. Wykaz mieszkanców i ulic z roku 1759 przedstawia kto tam mieszkał i do kogo tam należały działki. Ta ulica, która ciagnie sie łukiem od dzisiejszej ul. 1 Maja do Wolnisci, miała różne nazwy, ale tylko czesci tej ulicy. Około roku 1770, odcinek od Bahnhofstr. 1 (dzisiejszej 1 Maja) do Schmiedeberger Str. (dzisiejsza Sudecka) nosiła nazwę Schmiedeberger Str. (Sudecka). Około roku 1787 nosił ten odcinek nazwę Schützenstr. i to do miejsca, gdzie dzisiaj stoi teater. Powyżej tego miejsca prowadziła dalej zwykła droga do Kowar. Inna część, od krz
~*#* 2-01-2012 19:37
Inna część, od krzyżówki (Sudecka/Piłsuckiego) do Warmbrunnen Str. (Wolnosci), nazywała sie Hirtengasse. Dopiero od roku 1867 odtrzymał ten cały odcinek jednolitą nazwę Schützenstr. Około roku 1760 stało tutaj okolo 50 domów i niezliczona ilość stajni, które najczęsciej należały do mieszkających w miescie piekarzy i rzezników. Tutaj miał swój warsztat rzemieślnik mistrz kołodziej (stolarz) Ernst Hildebrand, który robił pierwsze sanki rogate i wykonał pierwszą parę nart (1891/1892) ze skórzanymi wiązaniami. Na korekte innych błedów (do roku 1945 !) trzba by nowy artykuł napisać.
~drupi 2-01-2012 21:56
MARKUS jesteś wielki !!!!!!!!!!!!!! gratulacje
~Blues 3-01-2012 18:50
Prawdą jest że odcinek ulicy od dzisiejszej ul. 1 Maja do wysokości gdzie stoi obecnie teatr nosił nazwę Schützen Gasse. Miejsce gdzie obecnie zbudowany jest teatr nosiło nazwę Schüss Platz, powyżej którego znajdujemy Schüss Allee (obecnie ul. H. Modrzejewskiej), na przedłużeniu której znajdowała się wymieniona w artykule strzelnica. Od Schüss Platz faktycznie prowadziła droga od Kowar, ale należy tutaj wspomnieć, że wzdłuż tej drogi na odcinku od obecnego teatru do wysokości Wzgórza Kościuszki znajdujemy domy i ogrody. Ul. Ptasia pod koniec XVIII w. była zamieszkała a na przedłużeniu ulicy był wybudowany dom, który nosił nazwę Domu Wodnego (prawdopodobnie było to ujecie wody).
~ 5-01-2012 13:48
Schüss Allee?? nie ma takiego slowa po niemiecku "schüss". Moze Schützallee?

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Zachęcają do wsparcia Szlachetnej Paczki

W Filharmonii dla Niepodległej

Mają w nosie pieszych

Wypadek przy baniakach  

Będą opłaty za billboardy

Sonda

Wypalenie zawodowe należy uznać za chorobę?

Oddanych
głosów
992
Tak
65%
Nie
28%
Nie wiem
7%