MenuZamknij

WIADOMOŚCI

SPORT

Hauptmann i Hanusia

Wiadomości: Region
Poniedziałek, 21 stycznia 2019, 6:04
Aktualizacja: 14:38
Autor: Stanisław Firszt
Gerhart Hauptmann/fot.Wikipiedia
Fot. Archiwum S. Firszta
Najwybitniejszym pisarzem dolnośląskim był urodzony w Szczawnie Zdroju w 1862 roku Gerhart Hauptmann, który wraz z bratem Carlem pod koniec XIX wieku zamieszkał w Szklarskiej Porębie . Ten wybitny przedstawiciel naturalizmu, twórca niemieckiego dramatu naturalistycznego stworzył w tym czasie najbardziej znane swoje dzieła „Tkacze” (1891), „Bobrowe futro” (1893), „Wniebowstąpienie Hanusi” (1893) i „Woźnica Henschel” (1898).

Akcja „Wniebowstąpienia Hanusi” (inaczej „Wniebowstąpienie Haneczki”) rozgrywa się w przytułku. Hauptmann przedstawił w tym utworze naturalistyczne obrazy nędzy, ludzkiego upodlenia, pijaństwa i zakłamania. Na tle przygnębiającego krajobrazu, klimatu beznadziejnego egzystowania bez perspektyw pojawiają się w nim jaśniejsze wątki współczucia i ludzkiej szlachetności.

Dla konfrontacji ze złą stroną świata, pojawiają się w tym dramacie wątki współczucia i ludzkiej szlachetności a także postać Haneczki (Hanusi) przedstawiona jako ideał nieskazitelnego piękna. Była to secesyjna estetyzacja dziecięcego ciała i śpiewu. Dziewczyna niezwykłej urody śpiewała pieśni nawiązujące do chorałów protestanckich. Hauptmann przedstawił w tym dramacie wizję królestwa niebieskiego, co podkreślały chóralne śpiewy aniołów.

Autorem muzyki do tego utworu był Max Marschalk (z pochodzenia łużyczanin - Maks Marszałek) brat Margarete Marschalk, którą podczas premiery dzieła wystawionego w 1893 roku w Berlinie, poznał 31.letni Gerhart Hauptmann. To dla niej zostawił później żonę i dla niej zbudował ich ukochany dom Wisenstein (Łąkowy Kamień) w Jagniątkowie (Agnetendorf), w którym oboje zamieszkali od 1901 roku.

Cztery lata po pierwszym wystawieniu „Wniebowstąpienia Hanusi”, w roku 1897 w Lipnie na ziemi dobrzyńskiej, z ojca Słowaka i matki Polki, przyszła na świat Apolonia Chałupiec. Jej ojciec w 1902 został wywieziony na Sybir, a matka po tym wydarzeniu zabrała ją do Warszawy gdzie prowadziła sklep.

Mała Apolonia miała od początku wielkie zdolności wokalne i taneczne, dlatego została wysłana na lekcje tańca i gry aktorskiej. Będąc w szkole aktorskiej w 1908 roku zagrała pierwszy raz w prawdziwym teatrze. Aktorsko zadebiutowała w 1912 roku, rolą Klary w „Ślubach panieńskich” Aleksandra Fredry w Teatrze Małym w Warszawie (w tym czasie Gerhart Hauptmann otrzymał literacką nagrodę Nobla).

Prawdziwą karierę aktorską rozpoczęła 1 października 1913 roku (od tego czasu minęło niedawno 105 lat), rolą Haneczki w sztuce wg dramatu Gerharta Hauptmanna „Wniebowstąpienie Haneczki” ( „Hanneles Himmelfahrt”) wystawionej w warszawskim Teatrze Małym, 20 lat po berlińskiej premierze sztuki.
Odgrywając rolę Hanusi, Apolonia wykorzystała swój dziewczęcy wdzięk (miała wtedy 16 lat), a także nieprzeciętne zdolności taneczne i wokalne. Po latach sama pisała o tym tak : „ Był to mój pierwszy występ sceniczny w utworze Gerharta Hauptmanna pt. „Wniebowstąpienie Haneczki” w Teatrze Małym w Warszawie”.
Mało brakowało, aby kariera młodej Apolonii zakończyła się rok później, bowiem dziewczyna zachorowała na gruźlicę płuc tuż przed wybuchem I wojny światowej. Udało się jej szybko ją przezwyciężyć dzięki doskonałej opiece w Sanatorium, w Zakopanem.
W 1914 roku zaproponowano jej pracę w wytwórni filmowej „Sphinx”, w której zrealizowała swój pierwszy film. Przyjęła wówczas pseudonim Pola Negri. Było to ciekawe zestawienie : „Pola” od Polki i „Negri” - od swojej ulubionej włoskiej poetki Ady Negri.

Gerhart Hauptmann w latach 20. i 30. XX wieku był już uznanym wybitnym twórcą. Miał sławę i pieniądze. Szczęśliwie przetrwał wojnę. Zmarł we własnym domu w Jagniątkowie (wówczas Agnieszkowie) w 1946 roku.

Apolonia Chałupiec (Pola Negri) zaraz po I wojnie światowej rozpoczęła wspaniałą karierę aktorki filmowej w Niemczech, a następnie w USA w Hollywood. Pola Negri znała doskonale pięć języków. Grała w niemych filmach. Poznała wielu aktorów, a z niektórymi z nich była w bardzo bliskich kontaktach, np. z Charlie Chaplinem, Rudolfem Valentino (była jego żoną) czy Margaret West. W latach 30. XX wieku wróciła do Niemiec. Jej fanem był początkowo nawet Adolf Hitler, ale przypomniano jej rolę Żydówki w jednym z wcześniejszych filmów i to przekreśliło uwielbienie wodza do niej. Tuż przed wybuchem II wojny światowej wróciła do USA. Zmarła w 1987 roku w San Antonio.

Postać Hannele (Haneczki, Hanusi) połączyła dwa wielkie nazwiska, jej twórcy niemieckiego (śląskiego) noblisty Gerharta Hauptmanna i odtwórczyni tej postaci wielkiej gwiazdy filmowej Hollywood rodem z polskiej ziemi, Poli Negri (Apoloni Chałupiec).

Twoja reakcja na artykuł?

4
80%
Cieszy
0
0%
Dziwi
1
20%
Nudzi
0
0%
Smuci
0
0%
Złości
0
0%
Przeraża

Czytaj również

Renowacja ozdoby cieplickiej świątyni

Bójki w podziemiu  

Giełda tonie w błocie

Komentarze (4) Dodaj komentarz

~Patolll 21-01-2019 9:44
Tak na prawdę Pola Negri się skończyła kiedy w filmie pojawił się dzwięk. To dlatego wróciła do Niemiec a potem znowu wyjechała do USA. Znała języki obce ale kiedy mówi po ang. zawsze zostawał jej polski akcent. No ale ma swoją gwiazdę w alei gwiazd i to jest super. Co do Hauptmanna to to jest dinozaur literatury. Kto czyta 100 letnie książki. Nieaktualne i niezrozumiałe dla dzisiejszego społeczeństwa.
~ 21-01-2019 14:29
PATOLLL-u. 100-letnie książki, czytają - przede wszystkim - ludzie zainteresowani zdarzeniami /nawet wyimaginowanymi/ opisującymi konkretny okres historyczny. Znam też takich, którzy wielokrotnie czytają księgę szczególną napisaną I w ne, dokonując różnej interpretacji jej wersetów. Skutkiem czego była - miedzy innymi -wojna 30-letnia /1618-1648/ w Europie oraz wiele nieszczęść ludzi.
~Jak 21-01-2019 20:02
"Wiesenstein" jak już. Chyba, że nie chodzi wcale o łąkę 😀, z tego co pamiętam, to jednak tak.
~eco 22-01-2019 20:09
do: ~Jak (20:02)
Rodowity Berlińczyk zapewniał mnie, że niemiecka nazwa Jagniątkowa to - Agentendorf! :-)

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Przełomowy rok 1948

Zamierzchłe sposoby oznaczania granic

Gdzie jest cieplicka broń Schaffgotschów?

Cirillo dell’ Antonio cieplicki rzeźbiarz

Jak cieplickie ptaki odfrunęły na zawsze

Sonda

Są plany, aby zmienić nazwę powiatu jeleniogórskiego na karkonoski. Czy to dobry pomysł?

Oddanych
głosów
154
Tak
17%
Nie
76%
Nie wiem
7%