MenuZamknij

WIADOMOŚCI

SPORT

Archiwalna teczka miasta

Wiadomości: Jelenia Góra
Piątek, 10 listopada 2017, 14:31
Autor: Arkadiusz Lipin
Wyróżniający się spośród wydawanych w państwach ościennych szarym kolorem okładki atlas, charakteryzuje się dużym formatem oraz doskonałą jakością reprodukcji
Fot. Użyczone/Arkadiusz Lipin
W Pałacu Schaffgotschów w Cieplicach 9 listopada odbyła się promocja Atlasu Historycznego Miast Polskich, tomu IV ŚLĄSK, zeszytu 14 JELENIA GÓRA. Rozsławiał on będzie Jelenią Górę na całym świecie, bowiem jest rewelacyjnym źródłem informacji dla konserwatorów zabytków, urbanistów i planistów, historyków oczywiście, ale też wszystkich mieszkańców interesujących się przeszłością miasta i każdego miłośnika historii.

„Jelenia Góra ma niebywałe szczęście, posiada jeden z najstarszych planów katastralnych z czasów przedindustrial-nych, w dodatku świetnie zachowany”, nie krył entuzjazmu prof. Rafał Eysymont. „Nasz atlas zawiera plany niezwy-kle ważne przy studiach porównawczych rozwoju urbanistycznego miast. Gwarantują, że Jelenia Góra będzie w atla-sie oglądana nie tylko w Nachodzie czy Dreźnie, ale też w Princetone, Chicago i we wszystkich ośrodkach nauko-wych Europy”, dodał historyk sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, mający ogromny wkład w opracowywanie ślą-skiego tomu AHMP.

Atlas Historyczny Miast Polskich realizowany jest w ramach europejskiego programu Międzynarodowej Komisji Historii Miast, pt. Atlas historyczny miast europejskich. Uczestniczą w nim, m. in. sąsiedzi Polski: Republika Federalna Niemiec i Republika Czeska. Koordynację polskiego Atlasu od 1990 roku prowadzi Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, zaś na Śląsku — Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Ośrodek Badań nad Kulturą Późnego Antyku i Wczesnego Średniowiecza we Wrocławiu. Tom IV Atlasu Historycznego, obejmujący Śląsk, od 1998 roku redaguje prof. dr hab. Marta Młynarska-Kaletynowa.

Kolejne zeszyty Atlasu Historycznego Miast Polskich ukazujące się od 1993 r., aktualnie pod pod redakcją naukową Romana Czai, przygotowywane są przez interdyscyplinarne zespoły badaczów z różnych instytucji naukowych — historyków, hist. sztuki i architektury, archeologów oraz kartografów i grafików komputerowych. Wśród nich nad poslkimi edycjami atlasu pracowali: M. Goliński, J. Piekalski, W. Ziółkowski, J. Rozpędowski, K. Jaworski, A. Za-błocka-Kos, Cz. Lasota, A. Niedzielenko, P. Wiszewski, E. Kościuk, S. Moździoch, M. Siehankiewicz, D. Adamska, oraz K. Demidziuk i in. Zeszyt 14 prezentujący archiwalne karty Jeleniej Góry opracowali: prof. Marta Młynarska-Kaletynowa, prof. Rafał Eysymont, dr Dagmara Adamska, prof. Małgorzata Chorowska, dr Grzegorz Grajewski, prof. Radosław Gliński oraz Dariusz Wędzina. Jeleniogórskim wkładem, była praca Stanisława Firszta — dyrektora Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze-Cieplicach Śląskich-Zdroju oraz Ivo Łaborewicza kierującego jeleniogórskim oddziałem Archiwum Państwowego we Wrocławiu.

Sednem wydawnictw atlasowych są reprodukcje wybranych historycznych planów miast. Legendy i część tekstowa w polskiej serii publikowane są równolegle w języku polskim, niemieckim lub angielskim.
Dotychczas w T. IV ŚLĄSK ukazały się: Wrocław (zeszyt 1, 2001 r.), Środa Śląska (z. 2, 2003 r.), Trzebnica (z. 3, 2003 r.), Niemcza (z. 4, 2003 r.), Świdnica (z. 5, 2008 r.), Ziębice (z. 16, 2014 r.), Strzegom (z. 6, 2015 r.), Legnica (z. 9, 2015 r.), Namysłów (z. 11, 2015 r.), Oława (z. 12, 2015 r.), Gliwice (z. 15, 2015 r.).

„Głównym celem serii jest stworzenie podstawy źródłowej do badań porównawczych nad urbanizacją Europy i przemianami przestrzennymi miast. Zgodnie z wytycznymi Komisji Historii Miast zeszyty poświęcone poszczególnym miastom mają być przydatne także dla innych potrzeb. Mogą być pomocą i podstawą w pracach urbanistycznych, architektonicznych, konserwatorskich oraz z zakresu ochrony środowiska naturalnego”, streściła ideę przedsięwzięcia prof. Marta Młynarska-Kaletynowa. Mogą też służyć do celów dydaktycznych, a także do popularyzacji wiedzy o przeszłości miasta, a przede wszystkim chronią przed zniszczeniem i zatraceniem najcenniejszych źródeł kartograficznych.

Zeszyt JELENIA GÓRA wydany w listopadzie 2017 roku poza częścią opisową zawiera reprodukcje 50 planów, schematów, map i widoków Jeleniej Góry i Cieplic Śląskich, od XVIII w. do dzisiaj. Planów turystycznych w atlasie nie znajdziemy, ale ukłonem autorów w stronę jeleniogórzan było zamieszczenie kilku widoków osiemnastowiecznych dla zilustrowania pięknego krajobrazu, w jakim miasto jest osadzone.
Niezwykle dokładne, przedstawiające niekiedy pojedyncze elementy architektoniczne, jak np. piece w budynkach strawionych pożarem gorzelni, czy też rozmaite przybudówki przy murach miejskich, plany i mapy są kolosalnymi pokładami wiedzy.

W atlasie można się zatopić na niejeden wieczór zimowy, ale też opracować na jego wiele wartościowych publikacji prezentujących przeszłość miasta.

Dlatego jak powiedział prof. Eysymont, Atlas Historyczny… z. 14 JELENIA GÓRA „powinien się znaleźć u każdego jeleniogórskiego humanisty”. Niestety dla wszystkich chyba nie wystarczy bowiem ukazało się jedynie 300 egz. Spo-śród tego blisko ⅓ trafiła do autorów, bibliotek, instytucji itp. Kilkadziesiąt sztuk sprzedawanych po 70 zł, natych-miast się rozeszło wśród przybyłych na promocję. Wciąż jednak można go zakupić m. in. w Muzeum Przyrodniczym w Cieplicach Ślaskich-Zdroju za kwotę o 8 zł wyższą.

Ogłoszenia

Czytaj również

Seniorzy świętowali

Pamięci Henryka Tomaszewskiego

Boisko z budżetu obywatelskiego

Komentarze (3) Dodaj komentarz

~s. 10-11-2017 21:19
Dlaczego zawsze po a nie przed ?
~jj 11-11-2017 7:21
no to teraz bedą sie zglaszac wlasciciele i bedzie reprywatyzacja bo mają dokument do wgladu a szczegolnie ucieszy to Zydów w USA
~hm 11-11-2017 21:53
E. Kościuk czy Kościk?

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

"Gorące przyciski" w autobusach MZK

Wędrówka Szlakiem Siedmiu Wzgórz

Mają w nosie pieszych

Jeleniogórzanka z szansą na tytuł Miss Polski

Podatki – zmiany  

Sonda

Miejscowości turystyczne bez zakazu handlu w niedziele?

Oddanych
głosów
331
Tak
61%
Nie
36%
Nie wiem
3%