MenuZamknij

WIADOMOŚCI

SPORT

20 lat temu zniknęło woj. jeleniogórskie

Wiadomości: Region
Poniedziałek, 7 stycznia 2019, 6:17
Aktualizacja: Wtorek, 8 stycznia 2019, 6:31
Autor: Stanisław Firszt
Województwo wrocławskie
Fot. Archiwum S. Firszta/Wikipedia
Śląsk, od X wieku był częścią Państwa Polskiego, a od XI wieku – Królestwa Polskiego. W średniowieczu był jedną z głównych dzielnic naszego kraju obok Wielkopolski, Małopolski, Mazowsza i Pomorza. Była to ziemia żyzna i bogata, na której ścierały się przez stulecia wpływy polskie, czeskie i niemieckie. W wyniku wielu wydarzeń historycznych, od XIII/XIV do pocz. XX wieku, znajdował się poza granicami Polski.

W tym czasie dokonały się zmiany administracyjne na jego obszarze, ze zrozumiałych względów, bez polskiego udziału. Na przełomie XV i XVI wieku, z jednej dzielnicy – Śląska, zaczęto wydzielać dwie: Śląsk Dolny i Śląsk Górny (podobnie jak w przypadku Dolnych i Górnych Łużyc), a w latach 20.XX wieku, między obu częściami tego obszaru pojawił się Śląsk Opolski.

Tak ukształtowane podziały między poszczególnymi częściami Śląska w 1945 roku miało przejąć odradzające się w nowych granicach Państwo Polskie. Na całym Śląsku bardzo zróżnicowane były wówczas stosunki ludnościowe. Czym bardziej na zachód – przeważała ludność niemiecka, a czym bardziej na wschód – ludność polska. Był to wynik dawnych przynależności części terytorium tej dzielnicy do państw ościennych, jak i wieloletnich procesów germanizacyjnych, niekoniecznie związanych z represjami.

Już 12 marca 1945 roku (trwały jeszcze działania wojenne, a spora część Śląska znajdowała się w rękach wojsk niemieckich), zapadły decyzje związane z przyszłym zarządzaniem Ziemiami Zachodnimi i Północnymi. Na całym Śląsku utworzono dwa okręgi: Śląsk Opolski i Śląsk Dolny. Od kwietnia tegoż roku władze Dolnego Śląska znajdowały się najpierw w Trzebnicy i Legnicy, aby we wrześniu przenieść się do Wrocławia.

Ten układ zmieniła reforma podziału administracyjnego Polski (już ludowej), z 28 czerwca 1950 roku. Z ziem Śląska utworzono cztery województwa: wrocławskie, opolskie, katowickie i zielonogórskie. W kraju funkcjonowało wówczas 17 województw, podzielonych na powiaty.

Wzorując się na modelu francuskim (duże rozdrobnienie samorządów), w dniu 1 czerwca 1975 roku, w PRL przeprowadzono następną reformę podziału administracyjnego kraju. Praktycznie zlikwidowano powiaty, a ich miejsce zajęły niewielkie województwa (było ich 49), w zamian za 17 istniejących wcześniej. Na Śląsku powstało ich aż 11.

Dla Jeleniej Góry było to ważne wydarzenie, bowiem stolica Karkonoszy uzyskała status metropolii, przynajmniej dla części Śląska, którą zaczęto nazywać Ziemią Jeleniogórską.

Taki podział administracyjny uchował się ćwierć wieku (jedno pokolenie), bo już 1 stycznia 1999 roku wszedł w życie kolejny podział administracyjny Polski. Reforma miała przywrócić duże, mocne województwa, które mogłyby nawet konkurować z podobnymi, np. na terenie Niemiec (Landy). Szkoda, że nie opierano się na przesłankach historyczno – gospodarczych, a wzięto pod uwagę inne, często partykularne i lokalne interesy. Była okazja aby przywrócić silne jednostki administracyjne, nawiązujące do dawnego, historycznego podziału Polski, tworząc województwa oparte na dawnym układzie dzielnicowym, np. województwo pomorskie, województwo wielkopolskie, województwo mazowieckie, województwo małopolskie i województwo śląskie (w całości). Tak wielkie województwa często dorównywałyby lub przewyższały obszarem i ludnością mniejsze kraje ościenne Polski. Natomiast dawne małe województwa mogły stać się silnymi powiatami w ramach tych dużych województw.

Stało się jednak inaczej, powstały średniej wielkości województwa i małe, słabe powiaty. Ugruntowało to, np. podział Śląska na trzy części, z których dwie to nie był przecież polski pomysł. Tak czy inaczej, powstałe w 1999 roku województwo dolnośląskie położyło kres funkcjonowaniu województwa jeleniogórskiego, którego pamięć jest żywa, szczególnie wśród mieszkańców Jeleniej Góry.

W dniu 29 października 1999 roku, Sejmik Województwa Dolnośląskiego podjął decyzję o ustanowieniu herbu na wzór herbu księcia śląskiego Henryka II Pobożnego. Ziemie - opolska i katowicka posługują się własnymi herbami.

Twoja reakcja na artykuł?

7
17%
Cieszy
0
0%
Dziwi
1
2%
Nudzi
23
56%
Smuci
5
12%
Złości
5
12%
Przeraża

Czytaj również

Szopka Noworoczna 2019! Uśmiechnij się :)  

Gdzie jest cieplicka broń Schaffgotschów?

Renowacja ozdoby cieplickiej świątyni

Komentarze (36) Dodaj komentarz

~ 7-01-2019 6:42
Nie ma czego wspominać. Oby kiedyś to odkręcili i oby nie za późno, jak już niczego nie będzie.
~Filomena 7-01-2019 6:55
Jakieś przesłanki za tą reformą stały. Gdyby to robił PiS to byłoby to tylko kolesiostwo, nepotyzm i korupcja tak jak teraz.
~Kali 7-01-2019 7:22
Jelenia niestety nie ma charakteru miasta wiodącego. Przede wszystkim brakuje dojazdu.
~ab 7-01-2019 8:00
Panie Kali drogi nie rządzą ,tu brak kompetentnych ludzi nawet na dziś wyludniającym się mieście . To jest II kryzys miasta ten po wojnie wymiana dobrych gospodarzy na miernoty ze wschodu a dziś na miejsce młodych uciekających do duzych miast lub na zachód sprowadzają się nieroby z okolicznych wiosek aby pracować w kołchozach przy Spółdzielczej.
~ 7-01-2019 8:07
do: ~ab (8:00)
Tutaj już nikt się nie wprowadza, młodzi wyjeżdżają do Wrocławia, młodsi za granicę a średni budują się na wioskach.
~Jacek 7-01-2019 21:20
do: ~ (8:07)
Bez infrastruktury drogowej żadne miasto się nie rozwinęło ! Ludzie są wygodni , chcą szybko i łatwo się przemieszczać. Problemem JG jest to że u Nas powstaje wszystko conajmniej 5-10 lat za innymi m.in galerie, obwodnice etc. Traktują i dają nam wtedy kiedy już w siebie pchać Wrocław nie może
~Jacek 7-01-2019 21:25
do: ~Jacek (21:20)
Jeżeli nie mamy infrastruktury drogowej z Legnicą, Wrocławiem czy nawet Bolesławcem czy Zgorzelcem możemy tylko konkurować ... tanią siłą roboczą. Dlatego JG jest noclegownią pracowniczą, eldoradem aptek i największym procentem gęstości biedomarketów na mieszkańca
~West 8-01-2019 9:51
do: ~ab (8:00)
Czy to ci ze wschodu szabrowali i wywozili nawet ogrodzenia spod kamienic do Łodzi, Aleksandrowa, Radomska? A dzisiaj ich potomkowie rozwalają Jelonkę politycznie i gospodarczo?
~ 7-01-2019 8:12
Bardzo dobrze by było zlikwidować powiaty i przywrócić dawny podział województw, obecny ustalony w latach 90 (polityka że nie da się i nie opłaca się ) nie sprawdza się w przypadku naszego kraju
~ 7-01-2019 8:25
do: ~ (8:12)
Zbrodnicza polityka lat 90 zrujnowała Polskę bardziej niż II wojna , dużo jest do naprawienia
~ 7-01-2019 8:58
do: ~ (8:25)
No właśnie odwrotnie - aktualnie polskie miasta są w ruinie, w jakiej w latach 90 nie były. Niedługo zostaną tylko Warszawa i Wrocław, ale na kim wtedy będą żerować?
~ 7-01-2019 14:06
do: ~ (8:58)
Teraz są efekty lat 90
~STACH 7-01-2019 8:34
Jestem za. Wyobraźcie sobie jak wyglądałaby Jelenia Góra gdyby przez ostatnie dwudziestolecie środki unijne trafiałyby bezpośrednio do Jeleniej Góry a nie wszystko do Wrocławia. Mielibyśmy połączenia drogowe z autostradami inną infrastrukturę miejską, poważne instytucje państwowe, rozwinięty przemysł itd.
~ 7-01-2019 15:55
do: ~STACH (8:34)
Całkowicie się zgadzam. Wrocław położył pazerną łapę na wszystkim.
~posoka 7-01-2019 8:48
Jeśli nawet wróciłyby powiaty (może niezły pomysł) to i tak centrum , zwłaszcza pisowskie położyłoby na nich łapę. Przecież chore wizje Kaczyńskiego to jedna centralizacja zupełnie jak za komuny. Dlatego też on nie cierpi Unii Europejskiej.
~STACH 7-01-2019 8:59
do: ~posoka (8:48)
Powiaty przecież mamy, chyba nie wiesz o czy mówisz.
~ 7-01-2019 12:26
do: ~posoka (8:48)
Podobno wyborcy totalnej opozycji to ci inteligentniejsi i lepiej wykształceni?Przynajmniej sami o sobie tak mówią.Po tym co napisałe(a)ś chyba nie można mieć wątpliwości, że jednak jest inaczej?
~ 7-01-2019 10:20
No i co z tego?A 74 lata zniknął Hirschberg.Nic nie jest wieczne,zmiany to naturalna kolej rzeczy.
~18 sqandal 7-01-2019 10:28
.... Jelenia Góra < NIGDY > nie będzie już miastem wojewódzkim i to niezależnie od władzy jaka będzie bo ……….. ano tu nic nie ma oprócz < montowni > i starszych ludzi ( czytaj emerytów ) Jelenia powoli przetacza się w małe prowincjonalne miasteczko . Ot taka sobie mieścina .
~lasiczka 7-01-2019 10:39
do: ~18 sqandal (10:28)
Jelenia już jest w doopie bo rządzą nią kolesie, którzy martwią się tylko o swoje koryto. I tak od lat 90-tych. Czerwonej doliny nic już nie uratuje. Miasto zdechło, bo komuś na tym zależało.
~Koryto kolesi 7-01-2019 16:46
do: ~lasiczka (10:39)
Prawda! W miejsce Czerwonej Doliny ulokowała się Czarna Dolina. Z sukcesem. Dowodem są kościelne procesje, ośmieszające dorosłych ludzi Orszaki,...itp. PiS z KK martwią się, jak słusznie piszesz, o swoje koryto. Zresztą bez wstydu można pisać: za PiS Polska to Czarne Państwo
~ 7-01-2019 10:46
W perspektywie lat okazało się że wszystkie 4 wielkie reformy wprowadzone pod koniec lat 90. czyli reforma administracyjna, edukacji, emerytalna i służby zdrowia były totalnie nieudane i okazały się kompletnym fiaskiem pociągającym za sobą ogromne koszty społeczne i finansowe za które płacimy i będziemy jeszcze płacić latami.
~mała blondi 7-01-2019 12:57
Województwo zlikwidowano a urzędników przybyło. Teraz dziura powiatowa a urzędy rozbudowują. Nieroby popijające kawkę już nie mieścili się w Urzedzie Skarbowym na Wolności to zbudowali większy na Zabobrzu. UM ma nowy budynek na Ptasiej. Obietnice PO przed wyborami 10 lat temu były o zmniejszenie ilości urzędasów a przybyło dwukrotnie.
~pllok 7-01-2019 13:04
I ta data jest poczatkiem mońca jeleniej gory
~kindziuk 7-01-2019 13:06
Mogło by być jeszcze gorzej , gdyby wygrał PiS
~Pryk 7-01-2019 16:50
W poprzedniej epoce po prostu Jelenia Góra coś znaczyła, miała inną rangę. Teraz już siłą rzeczy tak nie będzie. Tym co jest rządzą " starzy po staremu " bo brak tutaj inaczej podchodzących do sprawy wyborców. Robole najniższego szczebla i tak zawsze mają pretensje do każdej władzy i " nierobów popijających kawkę " więc innej matematyki z tego nie będzie raczej.
użytkownik facebook 7-01-2019 18:40
Wojewoda jeleniogórski w grudniu wystawił mi jeszcze zaświadczenie o uprawnieniach budowlanych
użytkownik facebook 7-01-2019 19:50
I zaczely sie emigracje Mlodych Jeleniogorzan za praca daleko od rodzin
użytkownik facebook 11-01-2019 10:41
niestety
~jamnik 7-01-2019 20:35
Jedno jest pewne: wraz likwidacją województwa Jelenia zaczęła zdychać, zdycha nadal i nie ma żadnych perspektyw na zmianę. Jakby dokładnie policzyć ilu ludzi tu realnie mieszka to i powiat grodzki trzeba by zlikwidować.
~Pryk 8-01-2019 6:15
Sama likwidacja jednostek wojskowych to już spora utrata znaczenia i prestiżu dla miasta. Plus utrata statusu wojewódzkiego. Tego się nie odbuduje teraz ot tak, żadnymi bajaniami o rozwoju turystyki itd. Jest wiele racji w tym określeniu " Czerwona Kotlina ". Pijemy teraz piwo nawarzone przez to, że Polacy nie mieli tu niczego innego niż to właśnie czerwone.
użytkownik facebook 8-01-2019 7:57
Komu to przeszkadzało, że jelonka była województwem?
użytkownik facebook 11-01-2019 10:41
konkurencji
~a 8-01-2019 16:03
Jelenia Góra nigdy historycznie nie odgrywała ważnej roli. Ważniejszymi miastami były Jawor i Świdnica - stolice księstw. Jelenia należała wówczas do księstwa jaworskiego a później świdnicko-jaworskiego.Obecnie też nie odgrywa znaczącej roli, ani politycznie, ani też gospodarczo - tu wręcz upadek.
~tp 8-01-2019 19:52
Jelenia Góra zawsze była małym miasteczkiem. Za Gierka w sztuczny sposób ją powiększono dodając okoliczne miasteczka i wioski. W ten sposób powstał twór miejski, bardzo rozciągnięty, składający się z kilku ośrodków, których nigdy nie udało się funkcjonalnie połączyć. W dodatku Jelenia góra leży poza ważnymi szlakami komunikacyjnymi jak autostrady czy ekspresówki. Ta co powstaje będzie przebiegać przez Bolków. Tworząc województwo, z przyczyn czysto politycznych Gierek tylko rozbudził niepotrzebne ambicje.
~--.. 8-01-2019 20:08
J.G się wyludnia za parę lat straci status miasta . Żadne piękne słowa w tym nie pomogą .

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Przełomowy rok 1948

Koszmar jeleniogórzan w Kenii

„Iwana” mógł przyćmić „Walter”

Trzy pomniki w jednym miejscu

Królewska moneta odkryta w Cieplicach

Sonda

Czy Ławki Niepodległości są dobrym pomysłem?

Oddanych
głosów
907
Tak
15%
Nie
78%
Nie wiem
7%